Op een gegeven moment ontdekte ik dat wat mij overkwam een naam had.

Paniekaanval

Ik bleef lezen op internet en zag allerlei dingen die ik herkende. Ergens was dat fijn want wat ik ervaarde, bestond blijkbaar. Andere mensen hadden dit ook.
Er was een woord voor. Alleen deed dat woord bij mij ook iets anders.

Vanaf het moment dat ik wist wat paniek was, wist ik namelijk ook steeds beter waar ik het volgens mij zou gaan krijgen.
En daarmee begon een heel nieuw hoofdstuk.

Ik las een symptoom dat ik nog niet had

Één ding zal me altijd bij blijven… ik las online welke symptomen bij paniek konden horen en veel daarvan herkende ik.
Tot ik las dat je ook rood kon worden. iets wat ik daarvoor helemaal niet deed.
Vanaf dat moment dus wel.
Achteraf vind ik dat heel fascinerend. Het liet mij zien hoeveel invloed verwachting en aandacht op mijn ervaring konden hebben.

Mijn mind had ineens een compleet kader gekregen voor paniek. Een kader waarin ik me steeds beter begon te herkennen. Soms zelfs té goed.

Ik wist het van te voren al

Als ik ergens naartoe moest, kon ik denken: Daar krijg ik paniek, dat weet ik zeker.
Niet: Misschien voel ik me daar ongemakkelijk bij. Nee… voor mijn gevoel wist ik het.
En alleen al die gedachte kon mijn lichaam laten reageren.
Ik dacht aan de situatie… voelde de spanning… en vervolgens.. in die situatie, veranderde mijn hartslag… en dacht ik: Zie je wel, daar begint het. En voelde ik nog meer angst.
Ik wist het! Een voorspelling die altijd uit leek te komen.

Alleen zag ik toen nog niet dat mijn voorspelling zelf onderdeel van het proces was geworden.

Ik voorspelde iets.
Mijn lichaam reageerde op de voorspelling.
En die reactie gebruikte ik vervolgens als bewijs dat mijn voorspelling klopte.
Wat een perfecte cirkel… als je er eenmaal in zit.

Ik werd bang voor iets wat nog niet gebeurd was

Op een gegeven moment was ik niet meer alleen bang voor bepaalde situaties.
Ik was bang geworden voor de paniek zelf.

ANGST VOOR ANGST

En dat is ingewikkeld. Want wanneer je bang bent voor je eigen reactie, gaat de dreiging overal met je mee.
Ik was mezelf de hele tijd aan het controleren..

Voelde ik iets?
Word ik warm?
Gaat mijn hart sneller kloppen?
Kan ik nog helder denken?
Hoe is mijn ademhaling?
Komt het er weer aan??

En hoe meer ik controleerde, hoe meer ik natuurlijk opmerkte.
iedere verandering kon betekenis krijgen. Mijn mind was zo ongelooflijk goed geworden in gevaar zoeken. En wanneer er geen gevaar was, kon hij altijd alvast bedenken wat er straks misschien mis zou kunnen gaan.

Ik had mezelf een angststoornis aangedacht

Zo noem ik het tegenwoordig.

Aangedacht…

Inmiddels weet ik dat mijn manier van denken een enorme rol heeft gespeeld in hoe mijn paniekaanvallen uiteindelijk uitgroeiden tot een angststoornis.

De eerste paniek had ik niet bewust bedacht.. maar alles eromheen te denken deed ik wel… Het voorspellen waar en wanneer het zou gebeuren. Het verwachten van symptomen die er voorheen niet waren.. Het constant controleren van mijn lichaam.. Het vermijden van situaties omdat ik ervan overtuigd was dat ik daar paniek zou krijgen.
En natuurlijk op het moment dat mijn llichaam vervolgens reageerde, het aannemen als bevestiging:

Zie je wel, ik wist het.

Terwijl ik nu denk: Ja, maar hoeveel daarvan had ik zelf al in beweging gezet door ervan overtuigt te zijn dat het zou gebeuren?

Dat bedoel ik met aangedacht.

Ik koos er niet voor om bang te zijn.. ik stond niet op een ochtend op met de gedachte:
Goh, laat ik eens een angststoornis ontwikkelen.
Maar ik geloof wel dat ik mezelf jarenlang op een manier heb leren denken die de angst steeds meer ruimte gaf.
En hoe vaker de cirkel zich herhaalde, hoe echter hij voor mij werd.
Uiteindelijk hoefde er nauwelijks nog iets te gebeuren..

De gedachte aan paniek kon genoeg zijn om paniek te veroorzaken.

En daar weer uitkomen was niet zo eenvoudig als “dan moet je gewoon anders denken.”
Mijn herstel heeft ongeveer 6 jaar intensieve therapie gevraagd.

En in die jaren begon ik te ontdekken hoeveel overtuigingen, verwachtingen en automatische gedachten ik als waarheid was gaan behandelen. En misschien was dat wel één van de meest belangrijke dingen die ik moest leren:

Dat ik iets denk… betekent nog niet dat het waar is.

Mijn gevoel kan echt zijn terwijl mijn conclusie niet klopt

Dit onderscheid werd voor mij ontzettend belangrijk.

Wanneer ik angst voel, is die angst echt. Maar dat betekent niet automatisch dat het gevaar dat ik erbij bedenk ook echt bestaat.

Wanneer ik me afgewezen voel, is mijn gevoel echt. Maar daarmee staat nog niet vast dat iemand mij daadwerkelijk afwijst.

Wanneer ik wantrouwen voel, bestaat dat wantrouwen. Maar mijn vermoeden wordt daardoor geen feit.

Een gevoel verdient erkenning. De verklaring die ik eraan geef, verdient onderzoek.
En dat geldt niet alleen voor gedachten die mij bang maken… Juist ook voor gedachten waarvan ik heel graag wil dat ze waar zijn. Want kritisch naar mijn eigen mind kijken betekend voor mij niet alleen mijn negatieve gedachten ter discussie stellen.
Het betekent ook durven onderzoeken of het verhaal waarin ik mezelf volledig gelijk geef wel klopt.

We willen verandering, maar we willen niet veranderen

Dat vind ik misschien één van de moeilijkste onderdelen van persoonlijke ontwikkeling. Want soms moet niet de hele buitenwereld veranderen voordat mijn ervaring verandert. Soms moet ik durven kijken naar het verhaal dat ik eraan heb gegeven.

Mijn hoofd is overigens nog steeds geen zen-tempel. Er komt genoeg onzin voorbij…
Het verschil is dat ik niet meer automatisch geloof dat iedere gedachte die binnenkomt een belangrijke mededeling van de directie is.

Soms kan ik haar onderzoeken…
Soms laat ik haar voorbij gaan…
En soms denk ik gewoon: Tuurlijk joh… en ga ik weer verder.

Misschien is dat voor mij mentale vrijheid geworden. Niet nooit meer bang zijn. Niet alleen maar positief denken, maar begrijpen:

Ik heb gedachten.
Maar ik bén mijn gedachten niet.