le Routique

Op een gegeven moment ontdekte ik dat wat mij overkwam een naam had.

Paniekaanval

Ik bleef lezen op internet en zag allerlei dingen die ik herkende. Ergens was dat fijn want wat ik ervaarde, bestond blijkbaar. Andere mensen hadden dit ook.
Er was een woord voor. Alleen deed dat woord bij mij ook iets anders.

Vanaf het moment dat ik wist wat paniek was, wist ik namelijk ook steeds beter waar ik het volgens mij zou gaan krijgen.
En daarmee begon een heel nieuw hoofdstuk.

Ik las een symptoom dat ik nog niet had

Één ding zal me altijd bij blijven… ik las online welke symptomen bij paniek konden horen en veel daarvan herkende ik.
Tot ik las dat je ook rood kon worden. iets wat ik daarvoor helemaal niet deed.
Vanaf dat moment dus wel.
Achteraf vind ik dat heel fascinerend. Het liet mij zien hoeveel invloed verwachting en aandacht op mijn ervaring konden hebben.

Mijn mind had ineens een compleet kader gekregen voor paniek. Een kader waarin ik me steeds beter begon te herkennen. Soms zelfs té goed.

Ik wist het van te voren al

Als ik ergens naartoe moest, kon ik denken: Daar krijg ik paniek, dat weet ik zeker.
Niet: Misschien voel ik me daar ongemakkelijk bij. Nee… voor mijn gevoel wist ik het.
En alleen al die gedachte kon mijn lichaam laten reageren.
Ik dacht aan de situatie… voelde de spanning… en vervolgens.. in die situatie, veranderde mijn hartslag… en dacht ik: Zie je wel, daar begint het. En voelde ik nog meer angst.
Ik wist het! Een voorspelling die altijd uit leek te komen.

Alleen zag ik toen nog niet dat mijn voorspelling zelf onderdeel van het proces was geworden.

Ik voorspelde iets.
Mijn lichaam reageerde op de voorspelling.
En die reactie gebruikte ik vervolgens als bewijs dat mijn voorspelling klopte.
Wat een perfecte cirkel… als je er eenmaal in zit.

Ik werd bang voor iets wat nog niet gebeurd was

Op een gegeven moment was ik niet meer alleen bang voor bepaalde situaties.
Ik was bang geworden voor de paniek zelf.

ANGST VOOR ANGST

En dat is ingewikkeld. Want wanneer je bang bent voor je eigen reactie, gaat de dreiging overal met je mee.
Ik was mezelf de hele tijd aan het controleren..

Voel ik iets?
Word ik warm?
Gaat mijn hart sneller kloppen?
Kan ik nog helder denken?
Hoe is mijn ademhaling?
Komt het er weer aan??

En hoe meer ik controleerde, hoe meer ik natuurlijk opmerkte.
iedere verandering kon betekenis krijgen. Mijn mind was zo ongelooflijk goed geworden in gevaar zoeken. En wanneer er geen gevaar was, kon hij altijd alvast bedenken wat er straks misschien mis zou kunnen gaan.

Controle vermomde zich als begrijpen

Ik wilde weten waarom dit gebeurde. Maar daar zat óók iets anders onder:

Controle.

Als ik maar wist waardoor het kwam, kon ik het misschien voorkomen. Als ik wist waar ik paniek van kreeg, dan kon ik die plek vermijden. Als ik alle symptomen kenden, kon ik ze sneller herkennen. Als ik maar genoeg informatie had, kreeg ik vast wel weer grip.
Dus ging ik zoeken…. heel veel zoeken.

En toen ik thuis kwam te zitten, werd dat alleen maar meer.

Mijn wereld werd kleiner. Mijn hoofd werd voller

Ik kon urenlang van het ene onderwerp naar het andere gaan.
Een zoekopdracht werd een artikel.
Een artikel werd een video.
Die video gaf me weer drie nieuwe begrippen die ik vervolgens óók weer moest opzoeken. En loslaten… nee, dat zat er niet in.
Mijn zoektocht ging al snel veel verder dan mijn eigen paniek

Psychologie.
Perceptie.
Geheugen.
Media.
Massapsychologie.
Onderwijs.
Opvoeding.
Religie.
Etymologie.
AI.
Het onderbewuste.
Geschiedenis.
Filosofie.

Eigenlijk gewoon complete rabbit holes.

{ -> MIND: Wanneer onderzoek verandert in een rabbit hole }

Ik zag altijd al dat dingen niet klopten en hoe meer informatie ik tegenkwam, hoe meer er bevestigd werd.
Bijvoorbeeld dat er systemen en producten zijn waarbij onze gezondheid niet het belangrijkste belang is. Dus moest ik voor mijn gevoel verder blijven zoeken.

Maar daar zit tegenwoordig óók een vraag

Want wat gebeurt er wanneer je urenlang informatie consumeert vanuit de overtuiging:

Er klopt hier iets niet?

Misschien ontdek je iets wat ook echt niet klopt. Maar… je mind kan ook steeds beter worden in het vinden van informatie die aansluit bij wat je al denkt.
Het ene sluit het andere niet uit. En dat is iets wat ik inmiddels belangrijk vindt.

Onbewezen betekent niet onwaar. Maar:
Iets geloven maakt het ook niet niet waar.

Daarom interesseert mij tegenwoordig niet alleen wat ik ontdek.
Nu wil ik ook weten: Waarom geloof ik het?

{ -> MIND: Waarom je brein bewijs vindt voor wat je al gelooft }

Ik had mezelf een angststoornis aangedacht

Zo noem ik het tegenwoordig.

Aangedacht…

Inmiddels weet ik dat mijn manier van denken een enorme rol heeft gespeeld in hoe mijn paniekaanvallen uiteindelijk uitgroeiden tot een angststoornis.

De eerste paniek had ik niet bewust bedacht.. maar alles eromheen te denken deed ik wél… Het voorspellen waar en wanneer het zou gebeuren. Het verwachten van symptomen die er voorheen niet waren.. Het constant controleren van mijn lichaam.. Het vermijden van situaties omdat ik ervan overtuigd was dat ik daar paniek zou krijgen.
En natuurlijk op het moment dat mijn lichaam vervolgens reageerde, het aannemen als bevestiging:

Zie je wel, ik wist het.

Terwijl ik nu denk: Ja, maar hoeveel daarvan had ik zelf al in beweging gezet door ervan overtuigt te zijn dat het zou gebeuren?

Dat bedoel ik met aangedacht.

Ik koos er niet voor om bang te zijn.. ik stond niet op een ochtend op met de gedachte:
Goh, laat ik eens een angststoornis ontwikkelen.
Maar ik geloof wel dat ik mezelf jarenlang op een manier heb leren denken die de angst steeds meer ruimte gaf.
En hoe vaker de cirkel zich herhaalde, hoe echter hij voor mij werd.
Uiteindelijk hoefde er nauwelijks nog iets te gebeuren..

De gedachte aan paniek kon genoeg zijn om paniek te veroorzaken.

Wat kan ik dan nog meer creëren?

Ergens zit daar voor mij nog een veel grotere vraag onder. Want… als ik door verwachting, aandacht en herhaling iets zó werkelijk kon maken in mijn eigen ervaring..

Wat kan ik dan nog meer creëren?

Als ik mezelf kon leren verwachten dat het mis zou gaan, kan ik mezelf dan ook iets anders leren verwachten?
Wat gebeurt er wanneer ik mijn aandacht niet voortdurend richt op wat ik vrees, maar op wat ik wil opbouwen?
Hoeveel invloed hebben verwachtingen op wat ik opmerk, welke keuzes ik maak, hoe ik handel en uiteindelijk op het leven dat ik creëer?
En waar houdt de psychologische invloed van verwachting op?

{ MIND: Wat kan ik dan nog meer creëren? }

Alleen kon ik mezelf er niet uitdenken

En dat vind ik achteraf misschien wel één van de interessantste tegenstrijdigheden.
Ik geloofde eigenlijk altijd al dat gedachten invloed hebben. Dat wat we denken, verwachten en geloven invloed heeft op hoe we ons leven ervaren.
Maar toen ik zelf vastzat in negatieve patronen, bleek “denk gewoon anders” ongeveer even behulpzaam als tegen iemand die verdrinkt zeggen dat water nat is.

Ik wist dat ik anders wilde denken. Het lukte me alleen niet. Bij de GGZ had ik helemaal het gevoel dat er voortdurend in mijn hoofd gezocht werd.
Maar daar zat ik al de hele dag.

Ik moest niet nóg meer leren denken.

Ik moest iets leren wat ik jarenlang nauwelijks had gedaan.

Ik moest leren voelen

Ik was gewend om maar door te gaan. Sterk te zijn. Rekening te houden met andere mensen. Er voor andere mensen zijn.
En emoties? … Die konden ergens achteraan aansluiten.
Ik drukte ze weg
Verdriet
Boosheid
Dingen die ik niet wilde
Grenzen.

Pas toen ik begon te leren voelen, kon ik voor mijn gevoel ook beter ordenen wat er in mijn hoofd gebeurde. Bij mij bleken onder mijn paniek ook emoties te zitten die ik lange tijd had onderdrukt. Dat betekent niet dat dit dé verklaring is voor iedere paniekaanval of angststoornis. Misschien ook wel.. Geen idee nog. Het is wat ik bij mezelf begon te ontdekken.

Als ik nu iets tegen de vrouw van toen zou kunnen zeggen, zou het zijn:

Voel wat je voelen moet.
Je heb het lang genoeg onderdrukt.
Je mag verdrietig zijn.
Je mag boos zijn.
Je hoeft niet ieder gevoel onmiddelijk op te lossen.

Een gedachte is nog geen waarheid

Mijn herstel heeft ongeveer 6 jaar intensieve therapie gevraagd.

{ -> DIARY: 6 jaar therapie – wat ik allemaal probeerde }

In die jaren begon ik steeds beter te zien hoeveel overtuigingen, verwachtingen en automatische gedachten ik als waarheid was gaan behandelen.

Ik krijg daar paniek… Weet ik dat?
Dit gaat fout… Waarom denk ik dat?
Ik kan dit niet… Is dat werkelijk zo?

Dat klinkt achteraf bijna kinderlijk eenvoudig. Maar wanneer je jarenlang een gedachte onmiddelijk als werkelijkheid hebt ervaren, is dat verschil enorm. En toen ik het eenmaal bij mijn angst begon te zien, begon ik het overal te zien.
In relaties.
In mijn beeld van mezelf.
In wat ik dacht dat andere mensen van mij vonden.
In verwachtingen.
In oude overtuigingen.
In dingen die ooit tegen mij waren gezegd en die ik ergens onderweg blijkbaar had opgeslagen als waarheid.

En daar ontstond een vraag die ik mezelf nog steeds regelmatig stel:

Van wie is deze gedachte eigenlijk?

Heb ik dit zelf onderzocht?
Heb ik het geleerd?
Komt het uit angst?
Uit een eerdere ervaring?
Uit bescherming?

Of verscheen er gewoon een gedachte en heb ik haar zonder sollicitatiegesprek direct directeur van mijn leven gemaakt?

{ -> MIND: Van wie is deze gedachte? }

Mijn gevoel kan echt zijn terwijl mijn conclusie niet klopt

Dit onderscheid werd voor mij ontzettend belangrijk.

Wanneer ik angst voel, is die angst echt. Maar dat betekent niet automatisch dat het gevaar dat ik erbij bedenk ook echt bestaat.

Wanneer ik me afgewezen voel, is mijn gevoel echt. Maar daarmee staat nog niet vast dat iemand mij daadwerkelijk afwijst.

Wanneer ik wantrouwen voel, bestaat dat wantrouwen. Maar mijn vermoeden wordt daardoor geen feit.

Een gevoel verdient erkenning. De verklaring die ik eraan geef, verdient onderzoek.

En dat geldt niet alleen voor gedachten die mij bang maken… Juist ook voor gedachten waarvan ik heel graag wil dat ze waar zijn. Want kritisch naar mijn eigen mind kijken betekend voor mij niet alleen mijn negatieve gedachten ter discussie stellen.
Het betekent ook durven onderzoeken of het verhaal waarin ik mezelf volledig gelijk geef wel klopt.

We willen verandering, maar we willen niet veranderen

Dat vind ik misschien één van de moeilijkste onderdelen van persoonlijke ontwikkeling. Want soms moet niet de hele buitenwereld veranderen voordat mijn ervaring verandert. Soms moet ik durven kijken naar het verhaal dat ik eraan heb gegeven.

Pas veel later veranderde ook mijn manier van zoeken

Eigenlijk merk ik dat pas sinds ongeveer een jaar echt.
Ik zoek nog steeds.. Heel veel.
Nieuwsgierigheid zit te diep in mij om daarmee op te houden. Maar vroeger zat er een enorme behoefte aan controle achter.

Ik móést weten.

Nu kan ik steeds vaker onderzoeken omdat ik gewoon echt wíl begrijpen. En dat is een wezenlijk verschil. Want als ik niet vooraf hoef te bewijzen dat mijn conclusie klopt, kan ik ook iets tegenkomen waardoor ik van gedachten verander.

Mijn hoofd is overigens nog steeds geen zen-tempel. Er kom genoeg onzin voorbij.
Het verschil is dat ik niet meer automatisch geloof dat iedere gedachte die binnenkomt een belangrijke mededeling van de directie is.

En misschien is dat voor mij mentale vrijheid geworden. Niet nooit meer bang zijn. Niet alleen maar positief denken. Maar begrijpen:

Ik heb gedachten.
Maar ik bén mijn gedachten niet.

En als ik mijn gedachten kan waarnemen… Ontstaat er vanzelf een heel andere vraag.

Wie is degene die ze waarneemt?

{ -> SOUL: Er is meer }